Czemu boli pięta??

Wiele może być powodów dlaczego boli nas pieta. Najczęściej ból, ten spowodowany jest stanem zapalnym, który dotknął końcową cienką, twardą i płaską część mięśnia stopy, dzięki której może on przyczepić się do kości (zwane rozcięgnem podeszwowym) albo powięź, czyli tkanki stanowiącej swoisty płaszcz okrywający mięsień z zewnątrz. Powyższy stan zapalny często błędnie nazywany jest ostroga piętową.

Rzadziej doskwierający nam ból piety spowodowany jest stanem zalanym dobrze unerwionej i unaczynionej błony, która otacza kość piętową- okostnej, uciskiem na nerw, zespołem kanały stepu – czyli bólem wywołanym przez ucisk na nerw piszczelowy i jego odnogi w  okolicy pięty, zapaleniem kaletki maziowej, czyli workowatego tworu mającego na celu m.in ułatwienie ślizgania się mięśni po kości, choroby Haglunda – Severa ( jałowa martwica kości piętowej) złamanie kości piętowej i wiele innych.

Z powodu dolegliwości bólowych związanych ze  stanem zapalnym rozcięgna do lekarzy zgłasza się około 1 mln pacjentów. Jak dowodzą ostatnie badania naukowe w okolicy rozcięgna w sytuacji „zapalenia” nie ma żadnych komórek zapalnych więc nazwa ta nie jest do końca zgodna ze stanem faktycznym. Przypuszcza sie, że przyczyną bólu tak naprawdę nie jest stan zapalny tylko uszkodzenie włókien kolagenowych, dzięki którym mięsień przyczepiony jest do kości piętowej.

 

Trochę anatomii

Rozcięgno podeszwowe (czyli końcowa część mięśnia) jest zbudowane z gęstej tkanki łącznej co ma znaczący wpływ na jego twardość i wytrzymałość.  Składa się ono z 3 pasm (najgrubszego centralnego i towarzyszących mu przyśrodkowego – znajdującego się na wewnętrznej stronie stopy i bocznego – zewnętrzna część stopy)  i biegnie od piety w kierunku palców stopy.

Taka budowa rozcięgna w połączeniu z  resztą mięśni zapewnia odpowiednie rozłożenie obciążeń w trakcie poruszania się.

Stanowi ono podporę dla łuku podłużnego stopy (charakterystycznego ułożenia stopy, które z boku wygląda jak łuk, a przy odcisku stopy daje efekt wycięcia po wewnętrznej jej stronie – o ile nie jest on zaburzony np. płaskostopiem).

Taka budowa pozwala stopie amortyzować siłę nacisku podłoża na kończynę przy chodzeniu i bieganiu i równomiernie go rozkładać.

 

Dlaczego nie ostroga piętowa?

Kostna ostroga piętowa (czyli narośl kostna tworząca się na kości pięty na wskutek zmian zwyrodnieniowych) nie powoduję bólu charakterystycznego dla stanu zapalnego powięzi podeszwowej.

Do ostrogi przyczepiają się raczej krótkie mięśnie odpowiedzialne za zginanie palców (miejsce to zwane jest przyczepem bliższym mięśnia – przyczep dalszy znajduje się na kościach palców).

Jak patologiczna narośl może być fizjologicznym miejscem przyczepu mięśnia? ja rozumiem, że ona może się utworzyć w okolicy przyczepu mięsni zginaczy, ale nie jest fizjologicznym tworem. Nie chce przeredagowywać merytorycznie tego tekstu, ale tu się nie zgadzam.

U około 50% pacjentów zgłaszających się z bólem stopy, u których diagnozowano stan zapalny powięzi stwierdzono w badaniu RTG obecność ostrogi. Jednocześnie badania takie przeprowadzone na osobach, które nie zgłaszały dolegliwości bólowych wykazały jej obecność u 15 % tej grupy.

 

Tworzenie się ostrogi związane jest bardzo często z procesami starzenia się organizmu. Utrata elastyczności tkanki, z której zbudowane jest rozcięgno podeszwowe następująca wraz z wiekiem pacjenta, jednocześnie przekładająca się na gorszą motorykę stopy  może mieć wpływ na tworzenie się ostrogi piętowej, przez co w tej grupie pacjentów badania RTG wykażą ją częściej niż u innych.

Przyczyny powstania zapalenia

 

Stwierdzonych jest wiele przyczyn, które mogą w następstwie spowodować zapalenie rozcięgna palcowego:

 

– Nieprawidłowości w budowie stopy (stopa końska, szpotawa pięta, stopa płasko koślawa, stopa wydrążona, inne) najczęściej stopa płaska skierowana do środka

 

– długie stanie na twardym podłożu

 

– silne i napięte mięśnie łydki (brzuchaty i płaszczkowaty)

 

– nadmierne napięcie ścięgna Achillesa

 

– nadwaga (lub nagłe wahnięcia wagi)

 

– czynności zawodowe (te, w których długi czas spędza się w statycznej stojącej pozycji)

 

– czynności sportowe (w szczególności biegi długodystansowe, koszykówka, taniec)

 

– zmiany treningu

 

– wiek (wiąże się ze zmianami degeneracyjnymi tkanek)

 

– złe buty z twardą podeszwą

 

 

Rehabilitacja

 

Rehabilitację należy zacząć od przeprowadzania dobrego wywiadu oraz badania minimum całej kończyny ze zgłaszaną dolegliwością. Sprawdzenia obuwia czy nie jest zniszczone, u sportowców sprawdzenie treningu oraz edukację pacjenta.  Po tym powinno się ocenić na ile szybko możliwe jest wyleczenie i czy potrzebne w związku z tym jest zaopatrzenie ortopedyczne w postaci  wkładek.

 

W pierwszej fazie rehabilitacji  należy zapewnić kończynie względy spokój, jeśli jest taka potrzeba należy schudnąć i oczywiście przerwać treningi, aż do całkowitego wyleczenia.

 

Fizjoterapeuta powinien wdrożyć:

-rozciąganie m brzuchatego i płaszczowatego

-rozciąganie rozcięgna podeszwowego

-terapia manualna mięsni łydki

– głęboki masaż poprzeczny rozcięgna

– schładzanie

– ultradźwięki

– odpowiednie naklejenie plastra Kinesiology Taping

Podjecie takiego leczenia gwarantuję 95% osobom z tą dolegliwością wyleczenie. Jeśli leczenie przez 12 miesięcy nie daję efektów należy operacyjnie uwolnić powięź.

 

Zrobienie zastrzyku z kortyzolu (sterydu) w pierwszej fazie jest błędem chodź zmniejszy ból to nastąpi osłabienie rozcięgna i wzrośnie możliwość zerwania rozcięgna.

 

Po usunięciu bólu powinniśmy przejść do reedukacji funkcji stopy. Najlepiej jest przywrócić ruchomość i wzmocnić siłę mięśniową. Stosuje się głównie techniki mobilizacji manualnych oraz rozciągania. Następnie wdraża się ćwiczenia siłowe mięśni stopy wraz z szeroko pojętą priopriocepacją.

 

Ostatnią fazą leczenia jest analiza techniki chodu i innych czynności takich jak uprawianie sportu mogących mieć wpływ na zapalenie rozcięgna podeszwowego. Pacjent powinien do tego momentu mieć pełną ruchomość stopy i odbudowaną siłę. Ćwiczenie techniki to głównie elementy sensomotoryki które wykorzystują maksymalnie obydwie wyżej wspomniane cechy.